ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ଅଭିନବ ପଦକ୍ଷେପ -ଓଡ଼ିଶାରେ ଗ୍ରାମୀଣ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସଶକ୍ତ କରିବା
ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ଜଣେ ସ୍ୱୟଂ ସହାୟକ ଗୋଷ୍ଠୀ ସଦସ୍ୟ ଯିଏ ବାର୍ଷିକ ଏକ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା (୧,୦୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା) କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ପାରିବାରିକ ଆୟ କରନ୍ତି। ଏହି ଆୟ ଅତି କମରେ ଚାରୋଟି କୃଷି ଋତୁ ଏବଂ/ଅଥବା ବ୍ୟବସାୟ ଚକ୍ର ପାଇଁ ଗଣନା କରାଯାଏ, ଯାହାର ମାସିକ ହାରାହାରି ଆୟ ଦଶ ହଜାର ଟଙ୍କା (୧୦,୦୦୦ ଟଙ୍କା) ରୁ ଅଧିକ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଦ୍ଵାରା ଏହା ସ୍ଥାୟୀ ହୁଏ।
ଲକ୍ଷପତି ଦିଦିର ଧାରଣା ପ୍ରଥମେ ଭାରତର ମାନ୍ୟବର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ୧୫ ଅଗଷ୍ଟ, ୨୦୨୩ ରେ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାଧୀନତା ଭାଷଣ ସମୟରେ ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।
F/Y-୨୦୨୪-୨୫ ରୁ ସାରା ଦେଶରେ DAY- NRLM ଅଧୀନରେ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ପଦକ୍ଷେପ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରାଯାଇଛି।
ଲକ୍ଷ୍ୟ:
ଗ୍ରାମୀଣ ବିକାଶ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ (MoRD), ଭାରତ ସରକାର ୨୦୨୪-୨୫ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ଓଡ଼ିଶାରେ ୧୬.୧୯ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ସୃଷ୍ଟିର ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦେଇଛି।
୨୦୨୪-୨୫ ମଧ୍ୟରେ ୧୬.୪୨ ଲକ୍ଷ (୧୦୧%) ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ରାଜ୍ୟ ସରକାର ୨୦୨୭ ସୁଦ୍ଧା ୨୫ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ଯୋଜନା କରିଛନ୍ତି
ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ, OLM ଦ୍ୱାରା ନିମ୍ନଲିଖିତ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି:
ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି (PLDs) ଚିହ୍ନଟ:
- ଗୋଟିଏରୁ ଅଧିକ ଜୀବିକା କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଥିବା HHs ଏବଂ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅତି କମରେ ଗୋଟିଏ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ କୃଷି କିମ୍ବା କୃଷି ଭିତ୍ତିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ସହିତ ଜଡିତ।
- HH ବାର୍ଷିକ ଆୟ ୬୦,୦୦୦ ଟଙ୍କାରୁ ଅଧିକ |
- DAY- NRLMs କୃଷି ଏବଂ ଅଣ-କୃଷି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ ଲାଭ ପାଇଥିବା/ଲାଭ କରିଥିବା HH ମାନଙ୍କୁ ଅଗ୍ରାଧିକାର ଦିଆଯାଇଛି।
ସମସ୍ତ ଭୌଗୋଳିକ କ୍ଷେତ୍ରରୁ ଚୟନ କରାଯିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବର୍ଗର SHG ସଦସ୍ୟ ଏବଂ HH ମାନଙ୍କୁ ସମାନ ସୁଯୋଗ ଦିଆଯାଇଛି।
ଆଜିବିକା CRP ଗୁଡିକୁ ତାଲିମ ଦେବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ପଦକ୍ଷେପରେ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ମାଷ୍ଟର ଟ୍ରେନର, ଯେଉଁମାନେ PLD ଗୁଡିକୁ ତାଲିମ ଦେବେ ଏବଂ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବେ।
ଆଜିବିକା CRP ଏବଂ OLM କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସାୟ ବିକାଶ ଯୋଜନା ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ସମେତ ଲକ୍ଷପତି ପଦକ୍ଷେପରେ ତାଲିମପ୍ରାପ୍ତ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି (PLD)।
PLD ମାନଙ୍କର ଆୟ ବିବରଣୀ (ତ୍ରୈମାସିକ ଆଧାରରେ) CRP ମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା LokOS ମୋବାଇଲ୍ ଆପ୍ ର ଡିଜିଟାଲ୍ ଆଜିବିକା ରେଜିଷ୍ଟର (DAR) ରେ କଏଦ କରାଯାଉଛି ଏବଂ MoRD LokOS ପୋର୍ଟାଲରେ ସେମାନଙ୍କ ଆୟ ସ୍ଥିତି ପ୍ରତିଫଳିତ କରିବା ପାଇଁ ସମ୍ପୃକ୍ତ ବ୍ଲକ ପ୍ରୋଗ୍ରାମ ପରିଚାଳକମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅନୁମୋଦିତ ହେଉଛି।
କାର୍ଯ୍ୟକଳାପକୁ ସହଜ କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦିଙ୍କ ଉପରେ ଏକ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରୀୟ ଷ୍ଟିଅରିଂ କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇଛି। ସମ୍ପୃକ୍ତ ସଚିବ ଏବଂ କଲେକ୍ଟରଙ୍କ ଅଧ୍ୟକ୍ଷତାରେ ଯଥାକ୍ରମେ। OLM ଉଭୟ ସ୍ତରରେ କମିଟି ଗଠନ କରିଛି।
କମିଟିଗୁଡ଼ିକର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନିମ୍ନଲିଖିତ:
- ଜୀବିକା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ DAY-NRLM ଅଧୀନରେ ବିଦ୍ୟମାନ ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକର ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ପଦକ୍ଷେପ ପାଇଁ ରଣନୀତି ଏବଂ ରୋଡମ୍ୟାପ୍ ଉପରେ ପରାମର୍ଶ।
- ମିଶନ ଶକ୍ତି ବିଭାଗ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ଲାଇନ ବିଭାଗର ଯୋଜନା ମଧ୍ୟରେ ସମନ୍ୱୟ ଏବଂ ସହଯୋଗ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା।
- ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ପଦକ୍ଷେପକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ସୁପାରିଶ କରିବା।
- କାର୍ଯ୍ୟକର୍ତ୍ତା ଏବଂ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କୁ ସକ୍ଷମ କରିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକୀୟ ଜ୍ଞାନ ଏବଂ ସମ୍ବଳ ସାମଗ୍ରୀ ବିକାଶ କରିବାରେ ସମୀକ୍ଷା ଏବଂ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବା।
- ବିଷୟ ସହିତ ପ୍ରାସଙ୍ଗିକ ବିଷୟଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ବିଚାର ଏବଂ ସୁପାରିଶ କରିବା
- ସମୟ ସମୟରେ ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ପଦକ୍ଷେପର ପ୍ରଗତି ନିରୀକ୍ଷଣ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ପ୍ରଗତିକୁ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନିଅନ୍ତି।
- ଅଭିସରଣ ଏବଂ ଜୀବିକା ପଦକ୍ଷେପର ପ୍ରଗତି ଟ୍ରାକ୍ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଦୃଢ଼ ତଦାରଖ ଢାଞ୍ଚା ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକୀୟ MIS ସୃଷ୍ଟି କରିବାରେ ମିଶନ ୟୁନିଟଗୁଡ଼ିକୁ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରନ୍ତି।
- ତଦାରଖ ରିପୋର୍ଟ, ସଫଳତା କାହାଣୀ ଏବଂ ସ୍କେଲେବଲ୍ ମଡେଲ୍ / ସମାଧାନ ସମୀକ୍ଷା କରନ୍ତି ଏବଂ ଏପରି ପ୍ରୟାସକୁ ସ୍କେଲିଂ କରିବା ପାଇଁ ସୁପାରିଶ କରନ୍ତି।
- ଆବଶ୍ୟକ ବିବେଚିତ ବିଭିନ୍ନ ବିଶେଷଜ୍ଞ ଗୋଷ୍ଠୀ / ଉପ-ଗୋଷ୍ଠୀ / କାର୍ଯ୍ୟ ବାହିନୀ ଇତ୍ୟାଦି ଗଠନ କରିବା ପାଇଁ ସୁପାରିଶ କରନ୍ତୁ ଏବଂ ପରିଚାଳନା କମିଟିରେ ଅନ୍ୟ ସଦସ୍ୟମାନଙ୍କୁ ସାମିଲ କରନ୍ତି। ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ସୂଚନା ପାଇଁ।
ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପରିଚାଳନା କମିଟିର ଭୂମିକା:
- ନୀତି ଢାଞ୍ଚା ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମନ୍ୱୟ: ଲକ୍ଷପତି ଦିଦି ପଦକ୍ଷେପର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟବ୍ୟାପୀ ନୀତି ବିକଶିତ କରିବା ଏବଂ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକୁ ସମନ୍ୱୟ କରିବା ପାଇଁ, ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପରିଚାଳନା କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ପ୍ରଥମ ବୈଠକ ଆୟୋଜନ କରାଯାଇଛି।
- ବ୍ୟବସ୍ଥା ବିକାଶ ପାଇଁ ସମ୍ବଳ ସଂଗ୍ରହ: ଜିଲ୍ଲା ଏବଂ ବ୍ଲକ ସ୍ତରୀୟ ଦଳଗୁଡ଼ିକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକର ବିକାଶ ଏବଂ ରକ୍ଷଣାବେକ୍ଷଣ ପାଇଁ ସମ୍ବଳ ସୁରକ୍ଷିତ କରନ୍ତି ।
- ରାଜ୍ୟବ୍ୟାପୀ ବ୍ୟବସ୍ଥା ସମନ୍ୱୟ: CRPs ପାଇଁ ସମାନ ସମର୍ଥନକୁ ସୁଗମ କରିବା ପାଇଁ ବିଭିନ୍ନ ଜିଲ୍ଲାରେ ବ୍ୟବସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକରେ ସ୍ଥିରତା ଏବଂ ସମନ୍ୱୟ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରନ୍ତି।
- ତଦାରଖ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ବ୍ୟବସ୍ଥା: କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମର ସଫଳତା ଉପରେ ଏହି ସହାୟତା ବ୍ୟବସ୍ଥାର ପ୍ରଭାବ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା ପାଇଁ ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ତଦାରଖ ଏବଂ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରନ୍ତି।
- ନବସୃଜନ ଏବଂ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସ: ସିଆରପିମାନଙ୍କୁ ନିରନ୍ତର ସମର୍ଥନ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ସିଷ୍ଟମ ବିକାଶରେ ନବସୃଜନକୁ ଉତ୍ସାହିତ କରନ୍ତି ଏବଂ ଜିଲ୍ଲାଗୁଡ଼ିକରେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଅଭ୍ୟାସଗୁଡ଼ିକୁ ବାଣ୍ଟନ୍ତି।
ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ ପରିଚାଳନା କମିଟିର ଭୂମିକା:
- ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ ତଦାରଖ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ- ରାଜ୍ୟସ୍ତରୀୟ ପରିଚାଳନା କମିଟି ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୀତିଗୁଡ଼ିକର ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ୱୟନ ଏବଂ ଉପଯୁକ୍ତ ତଦାରଖ ପାଇଁ, ସମସ୍ତ 30 ଜିଲ୍ଲାରେ ଜିଲ୍ଲାସ୍ତରୀୟ ପରିଚାଳନା କମିଟି ଗଠନ କରାଯାଇଛି।
- ସୂଚନା ଏବଂ ସମ୍ବଳ ପ୍ରବାହ ପରିଚାଳନା: ବ୍ଲକ ସ୍ତରୀୟ ଦଳ ଏବଂ CRP ଗୁଡ଼ିକ ସୁସଜ୍ଜିତ ହେବା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଦକ୍ଷ ସୂଚନା ଏବଂ ସମ୍ବଳ ବଣ୍ଟନ ଚ୍ୟାନେଲ ସ୍ଥାପନ କାରିବା ।
- ସହାୟକ ସିଷ୍ଟମ ବିକାଶ କରିବା: ଜିଲ୍ଲା ସ୍ତରରେ ଏପରି ସିଷ୍ଟମ ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଯାହା ବ୍ଲକ ସ୍ତରୀୟ ଦଳ ଏବଂ CRP ମାନଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟକୁ ସହଜ କରିଥାଏ।
- ଜୀବିକା ଯୋଜନାର ସମୀକ୍ଷା: CLF ସ୍ତରରେ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଜୀବିକା ଯୋଜନାର ସମୀକ୍ଷା କାରିବା ଏବଂ ଏହା ଉପରେ ପରାମର୍ଶ ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ ।
- ମତାମତ ଏବଂ ଉନ୍ନତି ସିଷ୍ଟମ: ସହାୟତା ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନିରନ୍ତର ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ବ୍ଲକ ସ୍ତରୀୟ ଦଳ ଏବଂ CRP ଗୁଡ଼ିକରୁ ମତାମତ ସଂଗ୍ରହ ଏବଂ ବିଶ୍ଳେଷଣ କରିବା ପାଇଁ ସିଷ୍ଟମ ସ୍ଥାପନ କାରିବା ।
- ସହଯୋଗ ଏବଂ ସହଭାଗୀତା ବିକାଶ: CRP ପାଇଁ ସହାୟତା ପ୍ରଣାଳୀକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନୀୟ NGO, ସରକାରୀ ସଂସ୍ଥା ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଂଶୀଦାରମାନଙ୍କ ସହିତ ସହଭାଗୀତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ।
- ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସମନ୍ୱୟ: ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟାର ବ୍ୟବହାର କରି ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସୁଗମ କରିବା ଏବଂ ଜିଲ୍ଲା, ବ୍ଲକ ଏବଂ CRP ସ୍ତର ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗକୁ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ।
ଅଧିକ ବିବରଣୀ:
ଏଠାରେ କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ
ଲଖପତି ଦିଦି ବୁକଲେଟ୍ :
କ୍ଲିକ୍ କରନ୍ତୁ